donderdag 21 november 2013

1946 - 1973  Film in het  onderwijs



Een heel nieuw verschijnsel van na de oorlog is het intensieve gebruik van film geweest voor instructie en (wetenschappelijk) onderwijs. De oorzaak was de overvloedige aanvoer van geschikt materiaal uit de Angelsaksische landen en het tekort aan goed bijgeschoolde leerkrachten. Tijdens de militaire training brachten filmbeelden ons bij hoe men zich ongezien kan voortbewegen in verschillende soorten terrein. 
In de eerste studiejaren werd onder andere de microscopische anatomie met cinematografische opnamen geïllustreerd. Prof. Julius (bacteriologie en hygiëne) was in het gebruik van film een voortrekker. Hij heeft het initiatief genomen tot het oprichten van een Universitair Filminstituut, dat later de Stichting Film en Wetenschap (SFW) is geworden.  Ik ben van het begin af een opmerkzaam bezoeker geweest van de voorstellingen aan de Catharijnesingel. Voor de inleidingen zorgde Willem de Vogel, die later een van de directeuren van de SFW zou worden. Later heb ik een lange reeks filmvertoningen georganiseerd voor de logopedie-opleiding. Die was toen van een cursorische naar een fulltime opleiding overgegaan, en de films met discussie waren een welkome afwisseling in het lesprogramma.
In onze afdeling nam na 1960 het bezoek toe  van patiënten met stem- en spraakstoornissen. Aangemoedigd door Willem de Vogel maakte ik geregeld afspraken om met een patiënt naar de studio te komen voor een opname van beeld en geluid. Na twee jaren was het zover dat er een boeiende film gemonteerd kon worden. Die film heeft in ons land tientallen jaren dienst gedaan bij het universitair onderwijs.

Wij gebruikten stroboscopisch flitslicht en ultrasnelle cameraopnamen om stemplooitrillingen te analyseren. Willem de Vogel was gefascineerd door de mogelijkheid snelle gebeurtenissen vertraagd - en traag verlopende gebeurtenissen (zoals celdeling en groei) versneld weer te geven, en wilde op dat onderwerp bij mij promoveren. Helaas is het niet tot een goed uitgewerkte opzet gekomen. Het manipuleren van tijd en tijdsduur geeft vaak een verrassend nieuw inzicht in allerlei processen, en het is jammer dat een veelomvattende studie daarover al in de voorbereiding is gestrand.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen